Yetişkin

Duygudurumunuzu Anlamak: Nasıl Düşünüyorsanız Öyle Hissedersiniz

Türkiye’de ilk basımı 2005 yılında yapılan  Dr. David Burns ‘ün  ‘’İYİ HİSSETMEK’’ adlı kitabından bir başlığa yer vermek istedim. Psikolog olarak çalışırken sık sık faydalandığım, danışanlarıma önerdiğim yol haritası değeri taşıyan bu kitap, duygu durum tedavisinde çok işlevsel ve pratik yöntemler önerir. Bu yazıda oradan alıntılar yaparak,  duygudurumumuz ile düşüncelerimiz arasındaki bağı fark ettirmeyi hedefliyorum.

Gün içinde her şey yolunda giderken bir anda ne olduğunu bile anlamadan  kendinizi depresif hissettiğiniz oldu mu? İlk adım; az öncesinde veya tam o sırada ‘’Aklınızdan geçen olumsuz  düşünceyi ‘’ belirlemeye çalışın. O kadar hızlı, olağan bir hal almıştır ki bu düşünce akışı, farkında bile olmayız. Bunlara ‘’otomatik düşünceler’’ diyoruz.  Aklımdan ne geçiyordu sorusu, otomatik olan süreci yeniden işleme almak ve proseslemek için bize araç olacaktır. Böylece olma zamanı hakkında farkındalığımızı artırabileceğiz.

Şimdi ; düşünce ve duygu arasındaki ilişkiye yakından bakalım;

·         Hislerimiz; tamamen olaylara bakışınızla ilgilidir. Sinir sisteminde bir olayı yaşantılayabilmemiz, onu zihnimizde işlemlerden geçirip, anlamlandırmamızı gerektirir. Ancak size ne olduğuna bir ‘’ANLAM’’ verdikten sonra bir şey hissedebilirsiniz.

·         Bu durumda; olup biteni, doğru anlıyorsanız,  hislerinizde normal seyredecektir. Ancak algınız çarpılmış veya sapmışsa, duygusal tepkinizde anormal olacaktır. Depresyon da bu sınıflamaya girer ve genellikle zihinsel bir çarpıtma sonucu gelişmiştir. Dr. Burns; bu durumu parazitli bir radyo frekansına benzetir.  Ne radyo bozuktur, ne de hava koşullarından etkilenmiştir. Terapide yapılması hedeflenen ise; sadece radyo frekansını yeniden ayarlamaktır.

 

           


 

Resimdeki gibi;  olumlu, olumsuz, nötr dış dünya olayları yaşanır;  olayları aklımızdan geçen bir dizi düşünce ile yorumlar ve anlamlandırır ardından da bunun yansıması duygu ve davranış açığa çıkar.

Bu şemayı kavramak ve otomatikleşen düşünce ve davranış kalıplarımızı değişime hazırlamak duygu durumsal iniş çıkışlara son verecektir.

 

Öneriler;

·         Otomatik düşünceleri fark etmek ve onlarla başa çıkma egzersizleri için Dr. David Burns , ‘’ İyi Hissetmek’’ isimli kitabını edinebilirsiniz.

·         Olayların anlam dünyamızla yorumladığımızı fark edip, iletişimde savunucu olmamaya özen göstermek.

·         Duygu durum listesi tutmak . Ne zaman,  ne olunca, ne kadar iyi hissettim?  Veya ne zaman, ne olunca, hangi koşullarda depresif, olumsuz, kızgın duygulanım deneyimledim? Gibi soruların yanıtlarını kaydetmek.

·         Kendini ve düşüncelerini tanımaya zaman ayırmak.  Gün içinde beş dakika mola alıp,  gözlerinizi kapatarak nefesinize odaklanıp, beden, zihin, ruh üçlüsünün etkileşimine bakmak.

·         Bilişsel (zihinsel) düşünme haritanızı çıkarmak. Olanı olduğu şekliyle algılayıp algılamadığımızı test etmek yöntem olabilir. Bunun içinde nesnel değerlendirebildiğini düşündüğünüz yakın dostlarınızdan veya bir terapistten yardım alabilirsiniz. Böylece yapma eğiliminde olduğunuz bilişsel çarpıtmalara farkındalık geliştirebilirsiniz.

 

 

Düşüncelerimizin farkında, dingin ve ferah günler geçirmeniz dileklerimle.

 

Uzm. Psk. Merve Otçeken

 

 

 

İnönü Cad. Gül Apt. No:3 D:3 Kozyatağı / İstanbul
0216 386 70 92